Βηματοδότηση του ερεθισματαγωγού συστήματος: Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιούμε τους κλασικούς διαφλέβιους βηματοδότες, αλλά διαφοροποιείται το σημείο όπου εμφυτεύεται το καλώδιο της δεξιάς κοιλίας. Αντί να τοποθετείται στην κορυφή της δεξιάς κοιλίας ή σε κάποιο άλλο σημείο, με τη βοήθεια ειδικών καθετήρων εμφυτεύεται κοντά στο φυσιολογικό ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς.
Με τον τρόπο αυτό, η βηματοδότηση της καρδιάς γίνεται με πιο "φυσιολογικό" τρόπο, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο κίνδυνος για μελλοντική εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας σε ασθενείς με υψηλά ποσοστά βηματοδότησης.
Συσκευές διαχείρισης του καρδιακού ρυθμού
- Σε ασθενείς με βραδυκαρδία
Ασθενείς με συμπτωματική βραδυκαρδία (δηλαδή με συμπτώματα, που μπορεί να ξεκινούν από εύκολη κόπωση και να φτάνουν μέχρι τα συγκοπτικά επεισόδια) έχουν ένδειξη, υπό προϋποθέσεις, για εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη.
Στις περιπτώσεις αυτές συνήθως εμφυτεύεται μόνιμος βηματοδότης με διαφλέβια ηλεκτρόδια, δηλαδή 1 ή 2 "καλώδια", τα οποία μέσω της μεγάλης φλέβας που βρίσκεται κάτω από την κλείδα "βιδώνονται" στο εσωτερικό της καρδιάς και συνδέονται με τη "γεννήτρια", η οποία βρίσκεται κάτω από το δέρμα στην περιοχή κάτω από την κλείδα, κοντά στον αριστερό, συνήθως, ώμο.
Στα σύγχρονα Εργαστήρια Ηλεκτροφυσιολογίας και Βηματοδότησης εμφυτεύονται σε συγκεκριμένους ασθενείς συσκευές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως:
Βηματοδότες χωρίς καλώδια: Είναι πολύ μικρού μεγέθους βηματοδότες, οι οποίοι εμφυτεύονται, κυρίως μέσω του ποδιού (μηριαία φλέβα), κατευθείαν μέσω στην καρδιά (στη δεξιά κοιλία), χωρίς την ανάγκη διαφλέβιων καλωδίων. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει εξωτερικά εμφανής συσκευή και καλώδια, ενώ και ο κίνδυνος για λοιμώξεις των καλωδίων ή της συσκευής μακροπρόθεσμα είναι μηδενικός.
- Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια
Ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ορισμένες άλλες προϋποθέσεις (π.χ. παρουσία block αριστερού σκέλους στο καρδιογράφημα, χαμηλό κλάσμα εξώθησης κ.ά.) μπορούν να δουν βελτίωση της κλινικής τους εικόνας όταν εμφυτευθεί ένας βηματοδότης που ονομάζεται αμφικοιλιακός βηματοδότης.
Στην περίπτωση αυτή εμφυτεύουμε ένα επιπλέον καλώδιο, το οποίο βηματοδότεί την αριστερή κοιλία. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται "θεραπεία καρδιακού επανασυγχρονισμού" (CRT) και έχει ως στόχο να αποκαταστήσει τη συγχρονισμένη συστολή της αριστερής κοιλίας.
Fluoroscopy from the implantation procedure of a leadless pacemaker
- Σε ασθενείς οι οποίοι βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο
Ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο για επικίνδυνες κοιλιακές ταχυκαρδίες ωφελούνται σε ορισμένες περιπτώσεις από την εμφύτευση συσκευής, η οποία, εκτός από βηματοδότης, είναι και απινιδωτής (εμφυτευόμενος καρδιομετατροπέας-απινιδωτής - ICD).
Η συσκευή αυτή έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει την εμφάνιση επικίνδυνων για τη ζωή αρρυθμιών και να χορηγεί ρεύμα για την ανάταξή τους. Ωστόσο, δεν αποτελεί πανάκεια, όπως είναι ευνόητο, αφού στην περίπτωση που ο ασθενής είναι σε βαριά κλινική κατάσταση και έχει, όπως λέμε, δυσμενή πρόγνωση, η εμφύτευση ενός απινιδωτή όχι απλά δεν προσφέρει τίποτα, αλλά προσθέτει ταλαιπωρία για τον ασθενή και τους οικείους του, ενώ δεν είναι και άμοιρη επιπλοκών.
Ασθενείς οι οποίοι μπορεί να βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο αιφνιδίου θανάτου λόγω καρδιακών αρρυθμιών και είναι πιθανο να έχουν ένδειξη για εμφύτευση απινιδωτή είναι:
- Ασθενείς οι οποίοι έχουν ήδη εμφανίσει καρδιακή ανακοπή οφειλόμενη σε κοιλιακή ταχυαρρυθμία
- Ασθενείς με ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου και επηρεασμένο κλάσμα εξώθησης
- Ασθενείς με μυοκαρδιοπάθειες (διατατική, υπερτροφική κλπ.)
- Ασθενείς με συγγενή σύνδρομα (π.χ. σύνδρομο Brugada, σύνδρομο μακρού QT)